Kozmetik Emülgatörler ve Yardımcı Emülsiyon Bileşenleri

Su ve yağ, normal koşullarda kalıcı şekilde bir arada durmaz. Bir krem veya losyon hazırlandıktan sonra başlangıçta homojen görünse bile doğru emülgatör sistemi kurulmadığında zamanla faz ayrılması, kıvam kaybı veya yüzeyde yağlanma görülebilir.

Kozmetik emülgatörler, yağ ve su fazlarının kararlı bir sistem içinde bir arada tutulmasına yardımcı olan fonksiyonel hammaddelerdir. Ancak her emülgatör aynı formülde veya aynı amaçla kullanılamaz. Yüz kremi için uygun olan bir sistem, saç kreminde hedeflenen kondisyon etkisini sağlamayabilir. Benzer şekilde su bazlı bir spreye uçucu yağ eklemek için kullanılan solubilizatör, yoğun bir krem oluşturmak için tek başına yeterli olmayabilir.

Kozmetik emülgatörler, hazırlanacak ürünün emülsiyon tipine, toplam yağ fazına ve hedeflenen kullanım hissine göre seçilmelidir.

Bu rehberde Olivem 1000, Ceteareth-25, Glyceryl Monostearate, BTMS-50, Varisoft EQ 65, Sorbitan Olivate, Setil Alkol, Setil Stearil Alkol, Olivem 300 ve Polisorbat 80 gibi farklı hammaddelerin formülasyondaki görevlerini inceleyeceğiz.

Emülsiyon Nedir?

Emülsiyon, normalde birbiriyle karışmayan iki sıvı fazdan birinin diğerinin içinde küçük damlacıklar hâlinde dağıldığı sistemdir. Kozmetik üretiminde bu iki faz çoğunlukla su ve yağdır.

Krem, losyon, saç kremi, güneş bakım ürünü ve bazı makyaj ürünleri emülsiyon sistemlerine örnek olarak gösterilebilir.

Emülgatörün görevi yalnızca suyla yağı kısa süreliğine karıştırmak değildir. Uygun emülgatör sistemi, oluşan yağ veya su damlacıklarının birleşerek yeniden faz ayrımı oluşturmasını sınırlandırmaya yardımcı olur.

Bununla birlikte emülgatör, kozmetik ürünün koruyucusu değildir. Fiziksel stabiliteyi desteklemesi, bakteri, maya ve küf gelişimini tek başına engellediği anlamına gelmez.

Doğru seçilen kozmetik emülgatörler, yağ veya su damlacıklarının birleşerek yeniden faz ayrımı oluşturmasını sınırlandırmaya yardımcı olur.

O/W ve W/O Emülsiyon Arasındaki Fark

Emülgatör seçmeden önce hazırlanacak ürünün emülsiyon tipi belirlenmelidir.

O/W Emülsiyon

O/W, “oil in water” yani yağın su içinde dağıldığı sistemdir.

Bu formüllerde sürekli faz sudur. Genellikle:

• Daha hafif uygulama hissi verir.
• Cilt üzerinde kolay yayılır.
• Suyla daha kolay temizlenir.
• Krem ve losyonlarda yaygın olarak kullanılır.
• Yağlı his bırakmayan ürünlerin geliştirilmesine uygundur.

Olivem 1000 ve Ceteareth-25 gibi O/W emülgatörler bu sistemlerde değerlendirilebilir.

W/O Emülsiyon

W/O, “water in oil” yani suyun yağ içinde dağıldığı sistemdir.

Bu formüllerde sürekli faz yağdır. Genellikle:

• Daha yoğun ve koruyucu bir his verir.
• Suya karşı daha dayanıklı olabilir.
• Cilt üzerinde daha belirgin bir yağ filmi bırakabilir.
• Yoğun bakım ve bariyer odaklı ürünlerde kullanılabilir.

W/O emülsiyonlarda, bu sisteme uygun lipofilik emülgatörlerin seçilmesi gerekir. Sorbitan Olivate bazı W/O veya yardımcı emülgatör uygulamalarında değerlendirilebilir; ancak kesin kullanım teknik veri sayfasına göre belirlenmelidir.

Krem ve Losyonlar İçin Ana Emülgatörler

Olivem 1000

Olivem 1000, Cetearyl Olivate ve Sorbitan Olivate bileşiminden oluşan noniyonik O/W emülgatör sistemidir. Krem, losyon, yüz bakım ürünü ve vücut bakım emülsiyonlarında kullanılabilir.

Formüllerde:

• Yağ ve su fazının birleşmesini sağlar.
• Krem yapısının oluşturulmasına yardımcı olur.
• Yumuşak ve dengeli bir uygulama hissi destekleyebilir.
• Setil Alkol veya Setil Stearil Alkol gibi yapılandırıcılarla birlikte kullanılabilir.
• Farklı viskozitedeki O/W emülsiyonlarda değerlendirilebilir.

Olivem 1000’in etkili kullanım oranı, yağ fazının miktarı ve üretim yöntemi geliştirilen reçeteye göre belirlenmelidir. Yalnızca emülgatör miktarını artırmak, her zaman daha kararlı veya daha iyi dokulu bir krem oluşturmaz.

Ceteareth-25

Ceteareth-25, O/W emülsiyonların hazırlanmasında kullanılabilen noniyonik bir emülgatördür. Krem, losyon ve farklı kişisel bakım formüllerinde yağ fazının su içinde dağıtılmasına yardımcı olur.

Bu hammadde:

• Farklı yağ ve emolyanlarla çalışabilir.
• Klasik sıcak üretim sistemlerinde değerlendirilebilir.
• Yağ alkolleriyle birlikte daha yapılandırılmış emülsiyonlar oluşturabilir.
• Krem ve losyonlarda ana emülgatör sisteminin bir parçası olabilir.

Ceteareth-25 kullanılırken toplam yağ fazı, çalışma sıcaklığı, hedeflenen viskozite ve formüldeki elektrolitler birlikte değerlendirilmelidir.

Glyceryl Monostearate – GMS

Glyceryl Monostearate, kozmetik formüllerde yardımcı emülgatör, kıvam düzenleyici, opaklaştırıcı ve yapılandırıcı olarak kullanılabilen çok yönlü bir hammaddedir.

Ancak bütün GMS ürünleri aynı değildir. Piyasada:

• Standart Glyceryl Monostearate
• Self-emulsifying GMS
• Farklı monoester oranlarına sahip ticari türler

bulunabilir.

Standart GMS her formülde tek başına yeterli ana emülgatör olmayabilir. Self-emulsifying olarak sunulan ürünlerin bileşiminde ek emülgatör veya sabunlaştırılmış bileşenler bulunabilir. Bu nedenle kullanılacak ticari ürünün INCI bilgisi ve teknik veri sayfası mutlaka kontrol edilmelidir.

Saç Kremleri İçin Katyonik Emülgatörler

Saç kremi ve bakım maskelerinde kullanılan emülgatör sistemlerinden yalnızca stabil bir krem dokusu değil, aynı zamanda kondisyon etkisi de beklenir. Katyonik hammaddeler saç yüzeyine tutunarak tarama kolaylığını ve yumuşaklık hissini destekleyebilir.

BTMS-50

BTMS-50, saç kremleri ve yoğun bakım maskelerinde kullanılan katyonik kondisyonlayıcı emülgatör sistemidir. Katı formda sunulan bu hammadde, yağ fazıyla birlikte işlenerek krem yapısının oluşturulmasına yardımcı olur.

Başlıca kullanım alanları:

• Saç kremi
• Saç maskesi
• Durulanmayan bakım kremi
• Katı saç bakım ürünleri
• Kondisyonlayıcı bakım formülleri

BTMS-50’nin tam bileşimi tedarikçiye göre kontrol edilmelidir. Katyonik yapısı nedeniyle güçlü anyonik bileşenlerle uyumluluğu reçete hazırlanırken değerlendirilmelidir.

Varisoft EQ 65

Varisoft EQ 65, saç bakım ürünlerinde kondisyon etkisi ve emülsiyon desteği sağlayabilen esterquat bazlı bir sistemdir. Üretici Evonik tarafından ıslak ve kuru saçın bakım özelliklerini geliştiren, aynı zamanda emülgatör olarak görev yapabilen bir hammadde şeklinde tanımlanmaktadır.

INCI bileşimi:

Distearoylethyl Dimonium Chloride, Cetearyl Alcohol

Saç kremi, saç maskesi ve bakım ürünlerinde değerlendirilebilir. Kullanılacak pH aralığı, sıcaklık ve diğer yüzey aktif maddelerle uyumluluk ürünün güncel teknik dokümanına göre kontrol edilmelidir.

Ko-Emülgatör ve Kıvam Artırıcılar

Ana emülgatör su ve yağ fazının birleşmesini sağlarken, formülün hedeflenen kıvam ve dokuyu kazanması için destekleyici yapılandırıcılara ihtiyaç duyulabilir.

Setil Alkol – Cetyl Alcohol

Setil Alkol, yağ fazında kullanılan yağ alkolü yapısında bir hammaddedir. Çoğu formülde tek başına ana emülgatör olarak kullanılmaz.

Formüle şu amaçlarla eklenebilir:

• Viskoziteyi artırmak
• Kremin gövdesini güçlendirmek
• Emülsiyon stabilitesini desteklemek
• Uygulama sırasında daha yumuşak bir his oluşturmak
• Yağ fazını yapılandırmak

Setil Alkol genellikle daha hafif ve kaygan bir doku hedeflenen formüllerde değerlendirilebilir.

Setil Stearil Alkol

Setil Stearil Alkol, uluslararası adıyla Cetearyl Alcohol, setil ve stearil alkollerin karışımından oluşur. Krem, losyon, saç kremi ve bakım maskelerinde kıvam artırıcı ve ko-emülgatör olarak kullanılabilir.

Setil Alkole kıyasla daha belirgin bir yapı ve kıvam oluşturabilir. Bununla birlikte kullanım oranı yükseldikçe ürünün cilt üzerinde daha yoğun veya mumsu hissedilme ihtimali artabilir.

Sorbitan Olivate Ne İşe Yarar?

Sorbitan Olivate, zeytin türevi lipofilik bir bileşendir. Olivem 1000’in bileşenlerinden biri olsa da tek başına Olivem 1000 ile aynı ürün değildir.

Formülasyona bağlı olarak:

• Yardımcı emülgatör
• W/O emülsiyon bileşeni
• Yapılandırıcı
• Doku düzenleyici
• Pigment dağıtıcı

olarak değerlendirilebilir.

O/W krem hazırlamak isteyen bir formülatör, yalnızca Sorbitan Olivate kullanarak Olivem 1000 ile aynı sonucu elde etmeyi beklememelidir. İki ürünün bileşimi ve emülsiyon davranışı farklıdır.

Olivem 300’ün Formülasyondaki Rolü

Olivem 300’ün INCI adı Olive Oil PEG-7 Esters şeklindedir. Su bazlı sistemlerle uyum sağlayabilen fonksiyonel bir lipit ve emolyan olarak kullanılır.

Formüllerde:

• Yumuşaklık ve kayganlık hissi sağlar.
• Yağ bazlı bakım karakterini suyla uyumlu sistemlere taşımaya yardımcı olur.
• Uçucu yağ ve parfümlerin dağıtılmasını destekleyebilir.
• Temizleyici ürünlerin kullanım hissini geliştirebilir.
• O/W sistemlerde yardımcı emülgatör olarak değerlendirilebilir.

Olivem 300, klasik krem formüllerinde çoğunlukla tek başına ana emülgatör olarak kullanılmaz. Üretici Hallstar tarafından suda çözünebilen emolyan, çözündürme yardımcısı ve O/W ko-emülgatörü olarak tanımlanmaktadır.

Polisorbat 80 Emülgatör mü, Solubilizatör mü?

Polisorbat 80, noniyonik yüzey aktif madde ve solubilizatör olarak kullanılan yardımcı bir hammaddedir. Suya eklendiğinde yüzeyde kalan uçucu yağ, esans ve bazı yağ bazlı bileşenlerin su sistemi içinde dağılmasını kolaylaştırır.

Kullanım alanları:

• Su bazlı kozmetik spreyler
• Uçucu yağ içeren tonikler
• Banyo ürünleri
• Temizleme sistemleri
• Esanslı su bazlı ürünler
• Yardımcı emülsiyon sistemleri

Polisorbat 80, yardımcı emülgatör özellik gösterebilse de yoğun krem ve losyonlarda kullanılan yapılandırılmış ana emülgatör sistemleriyle aynı görevi üstlenmez. Ayrıca “solubilize etmek”, yağın moleküler düzeyde tamamen çözündüğü anlamına gelmeyebilir; berraklık ve stabilite kullanılan yağın türüne ve orana göre test edilmelidir.

Kozmetik Emülgatör Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, Sultansha ürün grubunda bulunan kozmetik emülgatörler ile yardımcı emülsiyon bileşenlerinin temel görevlerini karşılaştırmaktadır.

Kozmetik Emülgatörler Nasıl Seçilir?

Hazırlanacak ürün türünü belirleyin

Yüz kremi, akışkan losyon, saç kremi veya su bazlı sprey aynı emülgatör sistemiyle hazırlanmaz. Önce nihai ürünün yapısı belirlenmelidir.

Emülsiyon tipine karar verin

Hafif krem ve losyonlar için çoğunlukla O/W sistemler değerlendirilir. Daha yoğun ve suya dayanıklı ürünlerde W/O sistemler tercih edilebilir.

Yağ fazını hesaplayın

Emülgatör miktarı yalnızca toplam ürün miktarına göre değil, yağ fazının oranı ve içeriğine göre de değerlendirilmelidir. Bitkisel yağlar, esterler, silikonlar, katı yağlar ve mumlar emülsiyon davranışını farklı şekilde etkileyebilir.

Teknik uyumluluğu kontrol edin

Seçilen sistemin şu özellikleri incelenmelidir:

• Tavsiye edilen kullanım oranı
• Çalışma sıcaklığı
• pH aralığı
• Elektrolit toleransı
• İyonik yapısı
• Yağ fazı kapasitesi
• Aktiflerle uyumluluğu
• Önerilen üretim yöntemi

Pilot üretim ve stabilite testi yapın

Teorik olarak doğru görünen bir reçete, üretim sonrasında hedeflenen performansı vermeyebilir. Küçük ölçekli pilot üretim hazırlanmalı ve ürün farklı koşullarda izlenmelidir.

Emülsiyonlarda Sık Görülen Sorunlar

Faz ayrılması

Yetersiz emülgatör, yanlış emülsiyon tipi, hatalı faz oranı, uygun olmayan sıcaklık veya yetersiz homojenizasyon faz ayrılmasına yol açabilir.

Kremin fazla sıvı kalması

Ana emülgatör doğru çalışsa bile yeterli yapılandırıcı bulunmadığında hedeflenen viskozite oluşmayabilir. Setil Alkol veya Setil Stearil Alkol gibi yardımcılar değerlendirilebilir.

Kremin fazla mumsu olması

Yağ alkolleri, mumlar veya yüksek erime noktalı hammaddeler gereğinden fazla kullanıldığında ağır ve mumsu bir his meydana gelebilir.

Soğuma sırasında kıvam değişmesi

Bazı emülsiyonlar üretim sırasında akışkan görünür ve nihai kıvamına soğudukça ulaşır. Ürün tamamen soğumadan kesin viskozite değerlendirmesi yapılmamalıdır.

pH sonrasında yapının bozulması

Asit, baz, tuz veya yüksek elektrolit içeren aktifler emülsiyon yapısını etkileyebilir. pH ayarlaması kontrollü ve küçük eklemelerle yapılmalıdır.

Emülgatör Koruyucu Yerine Geçer mi?

Hayır. Emülgatör, yağ ve su fazının fiziksel olarak bir arada tutulmasına yardımcı olur. Su içeren kozmetik ürünlerde mikrobiyolojik güvenlik için ayrıca uygun bir koruyucu sistem gerekir.

Nihai üründe:

• pH kontrolü
• Stabilite testi
• Mikrobiyolojik analiz
• Koruyucu etkinlik testi
• Ambalaj uyumluluğu
• Isıtma-soğutma döngüleri

gibi çalışmalar yapılmalıdır. Ürünün ilk gün homojen görünmesi, uzun süre kararlı ve mikrobiyolojik olarak güvenli olduğunu tek başına göstermez.

Sık Sorulan Sorular

Her emülgatör krem yapımında kullanılabilir mi?

Hayır. Emülgatörün O/W veya W/O özelliği, iyonik yapısı, yağ fazı kapasitesi veitesi ve hedeflenen ürün tipi dikkate alınmalıdır.

Olivem 1000 ile Sorbitan Olivate aynı ürün müdür?

Hayır. Olivem 1000, Cetearyl Olivate ve Sorbitan Olivate bileşiminden oluşur. Sorbitan Olivate ise tek başına farklı emülsiyon özelliklerine sahip bir hammaddedir.

Setil Alkol tek başına krem yapar mı?

Genellikle hayır. Setil Alkol çoğunlukla kıvam artırıcı, yağ fazı yapılandırıcısı ve ko-emülgatör olarak kullanılır.

Saç kremi için hangi emülgatörler kullanılabilir?

BTMS-50 ve Varisoft EQ 65 gibi katyonik kondisyonlayıcı emülgatörler, saç kremi ve saç maskesi formüllerinde değerlendirilebilir.

Polisorbat 80 ile krem yapılabilir mi?

Polisorbat 80 yardımcı emülgatör özelliği gösterebilir; ancak yoğun ve yapılandırılmış krem sistemlerinde genellikle tek başına ana emülgatör olarak yeterli değildir.

Olivem 300 ana emülgatör müdür?

Olivem 300 daha çok suda çözünebilen emolyan, çözündürme yardımcısı ve O/W ko-emülgatörü olarak kullanılır. Klasik krem sistemlerinde genellikle tek başına ana emülgatör değildir.

Emülgatör miktarı artırılırsa emülsiyon daha dayanıklı olur mu?

Her zaman değil. Gereğinden fazla emülgatör ürünün dokusunu, uygulama hissini ve cilt uyumluluğunu olumsuz etkileyebilir. Oran, yağ fazına ve üretici teknik belgesine göre belirlenmelidir.

Sonuç: Formüle Göre Doğru Sistemi Kurun

Kozmetik emülgatör seçiminde tek bir hammaddeyi bütün ürünlerde kullanmak yerine, geliştirilecek formülün özelliklerine göre hareket edilmelidir. Olivem 1000 ve Ceteareth-25 krem ve losyonlarda; BTMS-50 ile Varisoft EQ 65 kondisyonlayıcı saç bakım ürünlerinde öne çıkar.

Setil Alkol ve Setil Stearil Alkol emülsiyonun yapısını desteklerken Sorbitan Olivate, Olivem 300 ve Polisorbat 80 farklı yardımcı görevler üstlenir. Glyceryl Monostearate kullanılırken ise ürünün ticari sınıfı ve tam bileşimi mutlaka kontrol edilmelidir.

Formülünüz için gerekli emülgatörleri, yardımcı emülsiyon bileşenlerini ve kıvam düzenleyicileri Sultansha’nın Emülgatörler kategorisinde inceleyebilirsiniz. Ürün sayfalarında yer alan teknik bilgiler kullanılmalı; profesyonel üretim öncesinde pilot çalışma, stabilite ve mikrobiyolojik uygunluk testleri yapılmalıdır.

Dış Kaynaklar

• Hallstar – Olivem 300 teknik ürün bilgileri
• Evonik – Varisoft EQ 65 teknik ürün bilgileri
• Avrupa Komisyonu CosIng Kozmetik Bileşen Veri Tabanı

İç Bağlantı Planı

Yazı WordPress’e eklenirken aşağıdaki ürün adları kendi ürün sayfalarına bağlanmalıdır:

• Olivem 1000
• Ceteareth-25
• Glyceryl Monostearate
• BTMS-50
• Varisoft EQ 65
• Sorbitan Olivate
• Setil Alkol
• Setil Stearil Alkol
• Olivem 300
• Polisorbat 80

Yazının sonundaki Emülgatörler ifadesi de Emülgatörler kategori sayfasına bağlanmalıdır. Her ürün bağlantısını yazı içinde yalnızca ilk ve en uygun geçtiği yerde vermek yeterlidir.